Dynamische netwerkorganisaties; de verschillende strategieën van Nike en Zara

achtergrondartikel door Thijs van de Woestijne
adviseur Onbezorgd Ondernemen

Organisatie na organisatie vervangt haar oude hiërarchische structuur door een netwerkstructuur. Uit zowel bedrijfskundig als systemisch oogpunt kan herstructureren naar een netwerkorganisatie oordelen opleveren. Je kunt je focussen op waar je goed in bent als bedrijf en dat brengt niet alleen financieel gewin, maar versterkt ook het bestaansrecht van de organisatie. Is de netwerkorganisatie de structuur van de toekomst of zitten er ook nadelen aan deze vorm van organiseren? Deze driedelige serie beschrijft organisaties die als voorbeeld dienen om wel of juist niet te transformeren naar een netwerkorganisatie. In dit eerste achtergrondartikel belichten we de modehuizen Nike en Zara.

Allereerst… wat is een netwerkorganisatie precies? Het is geen netwerk van organisaties; het gaat iets dieper dan dat. Een netwerkorganisatie zit tussen verticaal geïntegreerd en uitbesteed in. Vergelijk een netwerkorganisatie met een hybride auto. In plaats van één benzinemotor, bestaan er in een hybride verschillende motoren die op zichzelf werken met allen een toegevoegde waarde aan het geheel van de auto.

Er bestaan verschillende typen netwerkorganisatie. In de literatuur worden deze het meest genoemd:

  • de interne netwerkorganisatie;
  • de markt netwerkorganisatie;
  • en de dynamische netwerkorganisatie.

De interne netwerkorganisatie is een grote organisatie die is opgedeeld in zelfstandig opererende afdelingen die ieder verantwoordelijk zijn voor hun eigen winst. De markt netwerkorganisatie is een collectie van organisaties die allen een gemeenschappelijk doel nastreven. Er is niet één leidende organisatie, en het netwerk is vaak ‘ontstaan’ door jarenlange handelsrelaties die uiteindelijk vastgelegd zijn. Een dynamische netwerkorganisatie bestaat uit een leidende organisatie, die haar werkzaamheden heeft uitbesteed aan netwerkpartners. De leidende organisatie focust zich op een specifiek deel van de productieketen, en besteed de rest van de keten uit aan partners, die produceren voor de leidende organisatie.

Het eerste deel van dit drieluik gaat over de dynamische netwerkorganisatie. Dynamische netwerkorganisaties komen veel voor in de kledingindustrie. Sportmerk Nike is een typerend voorbeeld van een dynamische netwerkorganisatie. Nike besteedt vrijwel alles in de productieketen uit aan partners. Het enige wat Nike doet is ontwerpen en het product in de markt zetten. Ze hebben een R&D afdeling en een marketing afdeling. De daadwerkelijke productie is uit handen gegeven. Producerende fabrieken blijven echter wel verbonden met het merk Nike; ze zijn meer dan alleen leverancier. ikigaiZe gebruiken kennis ván Nike en produceren vaak louter vóór Nike. Het voordeel van deze bedrijfsstructuur is dat Nike zich kan richten op zijn belangrijkste leidende principes; het overbrengen van een sportbeleving en het aanbieden van stijlvol sporten. Zij focussen zich slechts op ontwerp en marketing. Hier zijn ze goed in en dit geeft ze energie. Dit geeft ze een voorsprong op de concurrentie. Het productieproces wordt uitgevoerd in lagelonenlanden, die door zeer gestandaardiseerde procedures en overgebrachte kennis van Nike goedkoper kunnen produceren zónder kwaliteitsverlies.

Is de dynamische netwerkorganisatie daarom het gouden ei? Niet per se. Soms stroken leidende principes en reden van bestaan niet met een dynamische netwerkstructuur. Een voorbeeld hiervan is Zara, één van de grootste, meest succesvolle modehuizen die juist door verticale integratie een voorsprong pakt op de concurrentie.

Modehuis Zara is de frontrunner op het gebied van fast-fashion; nieuwe modetrends zo snel mogelijk in de schappen. Waar concurrenten slechts tweemaal per jaar nieuwe collecties invoeren, is het gros van de kleding die je ziet in de Zara niet meer dan een maand oud. De leidende principes van Zara zijn: de allernieuwste trends voor een betaalbare prijs en inspelen op ontwikkelingen, resultaten en wensen van de klant. Wanneer roze overhemdjes niet goed verkopen, maken we ze blauw, al naargelang de wens van de klant.

Dit kan Zara doen doordat het verschillende punten in de productieketen in handen heeft. Vanaf het aanleveren van kledingstof tot de aflevering van het eindproduct besteed Zara nauwelijks iets uit. Hierdoor kunnen zij gemakkelijk werken middels het Just-in-Time principe (vergelijkbaar met het proces van Japanse autofabrikanten). Distributie is ook in eigen handen, waardoor zij binnen no-time hun waar in alle Europese winkels aanbieden. Alles bij elkaar duurt het ongeveer twee weken voordat een ontwerp in de winkels ligt. Ter vergelijking; bij de grote concurrent H&M duurt het gemiddeld 4 maanden voordat een nieuw ontworpen broek of shirt in de schappen ligt. Dit maakt Zara uniek, geeft Zara haar reden van bestaan, en hierdoor is Zara zo immens populair bij de klant. Als Zara zou transformeren naar een netwerkorganisatie zou het haar bestaansrecht verliezen: het productieproces zou vertragen en Zara zou in niets anders zijn dan een H&M.

Nike en Zara zijn beide voorlopers in de kledingindustrie. Hun strategieën en organisatiestructuur zijn echter zeer verschillend. Waar Nike een voorbeeld is van een dynamische netwerkorganisatie, heeft Zara juist baat bij verticale integratie. Het is af en toe aanlokkelijk om te doen wat de concurrent doet, om te kijken naar succesvolle bedrijven, om te kijken naar hypes en nieuwe ontwikkelingen. Maar blijf toch vooral ook kijken naar je oorsprong, je reden van bestaan en je leidende principes. Transformatie naar een netwerkstructuur kan succesvol zijn, mits de structuur in lijn is met de wortels van je organisatie. Onze ervaring is dat succesvolle verandering ontstaat door een goede balans tussen veranderkracht en het behoud van het eigene. Deze balans brengt duurzame dynamiek, continue verbetering en langdurig succes. Nike en Zara zijn voorbeelden van bedrijven die continu veranderen, maar behouden wat hen uniek maakt.

Thijs van de Woestijne
adviseur

 


Bij Onbezorgd Ondernemen zijn we gespecialiseerd in succesvolle transities. Niet veranderen om te veranderen, maar een organisatie in balans krijgen, zodat de organisatie van binnenuit kan groeien. Benieuwd wat wij voor jou organisatie kunnen doen? Neem contact op met één van onze veranderexperts.


Inspiratie:

Tokatli, N. 2008. Global Sourcing Insights from the Clothing Industry: The Case of Zara, a Fast Fashion Retailer. Journal of Economic Geography 8: 21–38.

Snow, C. C., Miles, R. E., & Coleman, H. J., Jr. 1992. Managing 21st century network organizations. Organizational Dynamics, 20: 5-20.

Een goede storm laat de wortels dieper groeien

Een strakke westenwind en veel regen. De een vindt het fantastisch weer, de ander verafschuwt het. Afgelopen weekend hebben we er weer van mogen genieten. Voor mij het juiste weer om lekker met de hond te gaan wandelen. Maar ook om eens goed de gedachten te laten gaan over de bestemming van Onbezorgd Ondernemen. Ik deed mijn ogen dicht en voelde waar mijn energie naartoe ging. Nu op maandagochtend hang ik het resultaat op in ons nieuwe kantoor. Ik lees het nog eens door en krijg een glimlach op mijn gezicht. Dit gaan we waarmaken. Er staat ons een hele mooie toekomst te wachten. Niet alleen voor ons, maar ook voor de wereld om ons heen.

Onderweg naar kantoor kwam een prachtige uitspraak door de speakers: “door een goede storm gaan de wortels van een boom dieper wortelen en staat hij steviger.” De zin galmt nog even na in mijn hoofd en mijn gedachten glijden automatisch af naar de door ons ontwikkelde onderzoeksmethodiek Wortels van de mist. Het beeldmerk van dit onderzoek is de stam van een boom, inclusief de wortels. Het bladerdak van de boom wordt bedekt met een dikke laag mist. Door de uitspraak op de radio besef ik mij ineens dat ook deze boom wortels heeft die dieper gaan wortelen bij een goede storm.

Wanneer een organisatie lekker loopt is er geen mist, zijn de wortels sterk en diep verankerd in de grond en is de organisatie in staat om vol energie te groeien en te bloeien.

De boom is onze metafoor voor een organisatie. Wanneer een organisatie lekker loopt is er geen mist, zijn de wortels sterk en diep verankerd in de grond en is de organisatie in staat om vol energie te groeien en te bloeien. Maar wanneer die organisatie niet lekker loopt, ontstaat er mist door alle problemen die zich voordoen. Menig opdrachtgever van ons spreekt dan ook zonder schroom uit dat ze door alle problemen geen overzicht meer hebben. Het is letterlijk mistig in hun hoofd.

Iedere zichzelf respecterende directeur of manager zal deze problemen als een echte brandweerman bestrijden.

De mist in het hoofd wordt veroorzaakt door alle problemen die ze zien en ervaren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ziekteverzuim, roddelen, overwerk, bemoeizucht, kampvorming, personeelsverloop, pesten, apathie, afschuiven van werk, et cetera. Iedere zichzelf respecterende directeur of manager zal deze problemen als een echte brandweerman bestrijden. Ze tuigen een werkgroep op om het ziekteverzuim aan te pakken, ze huren een bureau in voor een (duur!) cultuurtraject om de kampvorming tegen te gaan en last nut not least gooien ze nog een communicatietraining de organisatie in om het roddelen in te dammen.

Voor ons zijn deze problemen enkel symptomen van een organisatie in onbalans. De symptomen vertellen ons dat iets niet goed is in de wortels van de organisatie. Ter vergelijking: wanneer een boom in de lente en de zomer zijn bladeren laat vallen en kaal wordt, dan is het voor iedereen snel helder dat de boom ziek is. De wortels van de boom zijn dan onvoldoende in staat om de boom van de juiste voeding te voorzien. Het helpt dan niet om de blaadjes weer aan de takken te plakken, om voor de bühne te doen alsof de boom nog gezond is. Dat zou gewoon dom, zinloos en kansloos zijn om te doen.

Zinloos en kansloos

Wanneer het bij de boom dus volslagen zinloos is om de blaadjes er weer aan te plakken (symptoombestrijding), waarom doen we dat dan wel in organisaties? Iedere werkgroep om een probleem als ziekteverzuim aan te pakken doet niet anders dan de blaadjes weer aan de boom plakken. Zolang we ons niet gaan bezighouden met de wortels van de organisatie is al het werk, hoe goed ook bedoeld, gewoon zinloos en kansloos.

Onze onderzoeksmethodiek Wortels van de mist legt de wortels in de organisatie bloot. En zodra we de wortels zien, kunnen we wat aan de zieke wortels doen. Dan weten we precies welke interventies nodig zijn om de groei en bloei weer te stimuleren. Maakt deze kennis het dan eenvoudig? Ja en nee. Ja, want als je weet wat je moet doen geeft dat energie. En nee, want niks is zo lastig als het veranderen van jezelf. Laat staan de mensen om je heen. Die kun je hooguit inspireren om te veranderen.

Een organisatie met zieke wortels sterft uiteindelijk ook als je er niks aan doet.

Kortom, een boom met zieke wortels laat zijn bladeren vallen, sterft af en valt na de volgende storm om. Een organisatie met zieke wortels sterft uiteindelijk ook als je er niks aan doet. De storm van afgelopen weekend heeft weer genoeg zieke bomen omver laten vallen. Zorg jij ervoor dat jouw organisatie niet omwaait bij de volgende storm?


Als je wilt weten of jouw organisatie last heeft van ziekmakende wortels, doe dan eens onze gratis quick scan van Wortels van de mist. Dit is een uitgeklede versie van het echte onderzoek, maar geeft al veel helderheid. Mocht je na het doen van de quickscan met ons willen praten, schroom dan niet en bel ons gewoon op voor een kop koffie.

Veranderen of transformeren?

Wat is nu het verschil tussen veranderen en transformeren. De woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar is dat terecht?

Ik moet eerlijk bekennen, ik gebruik de woorden veranderen en transformeren ook vaak door elkaar heen. En dat roept vraagtekens op. Niet alleen bij de mensen met wie ik in gesprek ben, ook bij mijzelf zorgt het zo nu en dan voor verwarring.

Als specialist in transformatie zou ik toch in staat moeten zijn om deze woorden juist te hanteren. Maar wat is nu het verschil tussen de twee woorden? Zoals ik het opvat is het grote verschil tussen de twee woorden dat veranderen vooral een proces is dat aan de buitenkant plaats vindt en transformeren een proces van binnenuit is. Dit behoeft denk ik enige toelichting.

Veranderen

Het meest gebruikte woord is met stip veranderen. We gebruiken het te pas en te onpas. Ook in mijn vakgebied. We veranderen het proces, de protocollen, het imago, de kleuren op de muur, de samenstelling van het team, et cetera. Het zijn allemaal zaken die aan de buitenkant gebeuren. We gaan door deze aanpassingen niet ineens anders denken over wie we zijn, het is vooral het ‘verbeteren’ van wat we kunnen zien en horen. Het proces van veranderen is te plannen met behulp van vaste stappen en een mooie doelstelling die smart (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdsgebonden) is geformuleerd.

Transformeren

Geboorte vlinderVeel minder vaak gebruikt is de term transformeren. Transformeren gaat over de wijze waarop wij denken over wie wij zijn. Het proces is veel moeilijker stuurbaar, omdat het proces zijn beloop moet hebben; het ontstaat. Het proces is vaak ook veel zwaarder en voor het oog chaotischer dan veranderen alleen, terwijl het na de transformatie veel lichter aanvoelt omdat we een nieuwe identiteit hebben.

We weten vaak ook niet vooraf welke stappen we nemen tijdens de transformatie. Maar we weten wel dat als het ons gelukt is om anders over onszelf te gaan denken, we uiteindelijk andere resultaten gaan boeken dan wij voorheen gewend waren.

Een mooie metafoor voor transformeren is de ‘verandering’ van rups naar vlinder. De rups gaat, als de tijd daar is, een cocon om zich heen maken. In de cocon ontbindt de rups zich tot een vloeistof (totale chaos, of liever gezegd cha-orde), van waaruit een vlinder ontstaat. De vlinder ziet uiteindelijk het levenslicht door zich uit een klein gaatje in de cocon te wurmen, zodat het vocht uit het lichaam in de vleugels wordt gedrukt. Als dit klaar is, kan de vlinder vliegen.

Niveaus van leren volgens Dilts

DiltsHet beste model – volgens mij – om concreet te duiden wat het verschil is tussen veranderen en transformeren, is het model van Dilts.

Veranderen gaat volgens dit model over de onderste drie treden: omgeving, gedrag en vaardigheden. Je kunt veranderen van omgeving, je kunt je gedrag aanpassen aan de situatie en je kunt vaardigheden bij leren. Een verandering op deze drie treden hoeft niet perse een verandering te betekenen in de bovenste drie treden. Let wel, het kán wel!

Transformeren daarentegen begint bij de bovenste drie treden, bij voorkeur op de hoogste trede zingeving of spiritualiteit. Als je bewust wordt van je zingeving (of je hebt een leider die de organisatie transformeert van uitvoeren naar zingeving), verandert ook daarmee automatisch je identiteit. En zo gaat de sneeuwbal verder naar je waarden en overtuigingen, vaardigheden, gedrag en vaak ook de omgeving. Een verandering op de hoogste treden leidt altijd tot een verandering in de onderste treden.

Wat doen wij bij Onbezorgd Ondernemen?

Binnen Onbezorgd Ondernemen zijn wij gespecialiseerd in transformeren. Wij werken dus vanuit het diepste van de mens en de organisatie. Sterker nog, wij geven opdrachten terug als die alleen maar gaan over de onderste drie treden. Dit noemen wij de categorie symptoombestrijding; voor de bühne lijkt het leuk en voor even werkt het vaak wel, maar het moet op wilskracht gebeuren. Het moet. En dingen die moeten zijn gedoemd een kort leven te leiden; het kost zoveel energie dat we het nooit lang vol kunnen houden.

Transformeren betekent dat je vanuit een verlangen gaat opereren. Een verlangen die energie geeft om met jouw unieke talenten en vaardigheden een zinvolle bijdrage te leveren aan het grotere geheel. Of zoals een coachee gisteren nog tegen mij zei: “ik snapte nooit dat werk energie op kan leveren, maar nu snap ik dat wel…”

Benno Rijpkema
specialist in transformeren

Wat word ik hier blij van…

imageSoms kom je ze al tegen en vandaag had ik weer zo’n moment; ondernemers en directeuren die vooral als mens oprecht de wens hebben dat hun medewerkers zich goed voelen. Dat die medewerkers vanuit hun kracht opereren, ze blij zijn met de baan die ze hebben en voortdurend gericht zijn op groeien. Het is elke keer weer genieten als ik hier getuige van mag zijn.

Deze leiders snappen dat medewerkers, wanneer ze in hun kracht staan, vele malen meer kunnen bijdragen aan het bedrijfsdoel. Ze zijn productiever, kijken niet op een uurtje meer, zijn minder ziek en doen minder aan jobhoppen.

Het mes snijdt dus aan twee kanten: en de medewerker heeft plezier in het werk en de leider heeft profijt van extra gemotiveerde medewerkers wat je weer terugziet in de bedrijfsresultaten. De vraag die ik mijzelf stel: “Waarom zie je nog maar zo sporadisch deze leiders?” Alle signalen in managementland richten zich op zingeving en werken vanuit je hart aan een hoger doel. Zijn de leiders blind voor deze ontwikkeling? Of hebben ze nog koudwatervrees? Of nog iets anders?

Meegaan in deze ontwikkeling betekent dat je een groot deel van je oude waarden en normen overboord kunt kieperen. Een motto als ‘vertrouwen is goed, controle is beter’ hoef je niet meer stoer te vertellen op een feestje: je wordt meewarig aangekeken door je luisteraars en hoofdschuddend nemen ze gepaste afstand.

Veranderen is dus het credo voor de leiders van nu. Veranderen vanuit het urgentiebesef dat wanneer ze op de oude voet doorgaan, ze geen nieuwe frisse medewerkers meer aan zich kunnen binden (de jeugd die nu op de arbeidsmarkt kiest echt ergens anders voor!) en het voortbestaan van de onderneming daardoor in het gedrang komt.

Maar…. Veranderen is eng. Zeker als je al je oude overtuigingen los moet gaan laten die jij je hele leven al hanteert alsof het DE WAARHEID is. Het is alsof je op de brug staat en je autosleutels zomaar in het water gooit. De zekerheden die je meende te hebben, staan op losse schroeven en brokkelen langzaam maar zeker af.

Als ik aan echte leiders denk, heb ik ook het woord ‘lef’ in mijn hoofd. Ik hoop dat deze blog diverse leiders prikkelt om lef te tonen en de stap te wagen om echt het roer om te gooien. Er is een nieuwe economie aan het ontstaan (of is er al?!) die op basis van nieuwe normen, waarden en overtuigingen functioneert.

En mocht je hulp willen bij deze verandering? Schroom dan niet te bellen of te mailen. Wij helpen je graag bij het realiseren van oprecht onbezorgd ondernemen.

Benno Rijpkema
managing partner Onbezorgd Ondernemen

Eigenlijk willen we maar één ding: GROEI

imageHet is lente, de natuur is ontwaakt en groeit dat het een lieve lust is. De vogeltjes zijn aan het broeden, het gras wordt weer heerlijk groen. Met een zonnetje erbij is het direct een hele andere wereld. Het maakt mij bewust dat de natuur altijd gericht is op groei, zelfs als het andere jaargetijden zijn dan de lente. En dat deze groei onuitputtelijk is.

Wij mensen behoren ook tot diezelfde natuur; we zijn opgebouwd uit exact dezelfde materie en volgen dezelfde (natuur)wetten. We zijn daarom ook voortdurend gericht op groei en ook onze groei is daarom onuitputtelijk.
– groei in welvaart;
– groei in onze ontwikkeling;
– groei in onze wijsheid;
– groei op de bankrekening;
– groei in omzet;
– groei in genieten;
– groei in succes;
– et cetera.

Binnen Onbezorgd Ondernemen hebben we ons gespecialiseerd in groei; wij helpen mensen en organisaties te groeien. Onze specialiteit is om de blokkades die de groei (zo nu en dan) tegenhouden te benoemen en te helpen opruimen. De veranderingen die hierdoor op gang komen, helpen organisaties en de mensen om te groeien; in hun bijdrage aan de maatschappij en hierdoor te groeien in het zijn van een succesvolle onderneming; groeiende klanttevredenheid, groeiende omzetten, groeiende winst, groeiend werkgeverschap, groeiend aantal klanten, et cetera.

Ervaart u dat de organisatie niet lekker loopt, de resultaten tegenvallen, de medewerkers roddelen, de medewerkers er niet uithalen wat erin zit? En maakt u zich enigszins (of veel) zorgen dat u hierdoor uw ambities niet kunt realiseren met de organisatie of afdeling? Aarzel dan niet en neem contact op voor een oriënterend gesprek.

Benno Rijpkema
Verandermanager met het oog op groei

 

Deel gerust….  Omdat we graag veel mensen willen helpen met groeien, waarderen we het als u dit artikel wilt delen in uw netwerk. 

Liever rechtop…

Liever rechtop sterven, dan knielend leven…

mandela
‘Zomaar’ een zin die valt in een prachtig netwerkgesprek met Luuk
. Hij zou uit mijn mond kunnen komen, maar dit keer komt hij uit Luuk zijn mond. Beschouwend kijken wij naar de wereld om ons heen. Hoeveel mensen gaan gebukt onder het juk van verplichtingen, voldoen aan het imago wat anderen van ons verwachten, voortdurend moeten en de stress van de overvolle informatiestromen overal om ons heen? Wij denken dat dit er heel veel zijn, kijk maar eens om je heen. 

Als verandermanager en coach heb ik de dankbare rol om mensen weer bewust te laten worden van hun kracht, hun dromen. Ik mag dagelijks mensen wakker schudden, soms zacht met een snoozende wekker en een aai over de bol, soms wat meer confronterend als zij daar behoefte aan hebben. En elke keer doe ik het met veel liefde en plezier omdat ik weet dat ik mensen hiermee weer de eigen regie over hun leven terug geef.

De man met wie ik om tafel zit, heeft al genoeg meegemaakt in zijn leven. Luuk heeft vele pogingen ondernomen om een succes te maken van zijn leven, en heeft ook veel teleurstellingen moeten verwerken. Nu, bijna 50 jaar oud, beseft hij dat dit alles alleen maar gebeurde om hem wakker te maken. Wakker te maken omdat hij gebukt ging onder het knielende bestaan en vanaf nu de keuze maakt rechtop staand door het leven te willen gaan. Wakker te maken om los te komen van de afhankelijkheid van anderen; de waardering van anderen nodig hebben om jezelf goed te kunnen voelen. En trots te zijn op wie hij is, op zijn talenten en zijn kracht, trots op wat hij voor andere mensen kan en mag betekenen. En dat is succesvol ondernemerschap: één keer vaker opstaan dan dat je op je snufferd bent gegaan. Hij staat weer op!

De vele ‘teleurstellingen’ blijken een schat aan informatie te zijn, waarmee hij andere mensen (opvallend veel mannen volgens Luuk) kan inspireren rechtop te gaan staan. Zijn verhaal raakt mij diep, inspireert en ontroert. Het maakt op mij een diepe indruk hoe een man zijn kwetsbare kant durft te laten zien en daardoor een enorm krachtig mens is geworden.

Ik ben dankbaar dat ik tot op heden niet de harde lessen nodig heb gehad om te komen tot waar ik nu ben. Ik ben dankbaar dat ik mensen mag inspireren vanuit mijn passie en enthousiasme en niet vanuit een eigen angstaanjagend verhaal. Ik ben dankbaar dat ik mij elke dag weer bewust ben dat het leven mij toelacht en dat ik daar zelf grotendeels verantwoordelijk voor ben. Ik ben dankbaar voor al die mooie mensen om mij heen – waaronder Luuk – die mij (mentaal) voeden en die ik op mijn beurt mag voeden.

Ik heb in 2008 besloten rechtop te gaan staan.
Luuk staat nu ook al bijna rechtop.
En hoe sta jij er nu bij?

Benno Rijpkema
Verandermanager en coach

(*) Uit privacy overwegingen is Luuk een gefingeerde naam.
Wil jij de man achter ‘Luuk’ ontmoeten? Laat het mij weten en ik zorg ervoor dat jullie in contact komen met elkaar.

Ah nee he, alweer een verandering

imagesWelke ervaring heb jij met veranderen? Lukt het allemaal, of toch net niet? Wat doe jij om jouw organisatie succesvol te veranderen? Welke stappen neem je om de medewerkers mee te krijgen? En waarom gaat het zo vaak mis? 

Voordat ik je ga vertellen wat het geheim van de goede voorbereiding is, eerst twee verstokte overtuigingen die ik als veranderaar vaak voor de voeten geworpen krijg met de toevoeging “Waarom zouden we het dan überhaupt gaan proberen?”

  • Mensen hebben een hekel aan veranderingen!
  • De meeste veranderingen in organisaties mislukken hopeloos en we zijn weer terug bij af.

Zo, die zijn er maar even uit. Pfff.

De moed zakt je bij voorbaat al in de schoenen. Maar we moeten veranderen! En dus wat gaan we doen? Precies, de bokshandschoenen komen onder uit de kast en iedereen die niet mee wil gaat maar weg. De beroemde 10% van de medewerkers die achter de wagen hangen slaan we weg! Duidelijke taal! Krachtig leiderschap!

Zo, de eerste emotie nu even afgeblazen? Nu ik dit schrijf denk ik bij mezelf: “Waarom ben ik in hemelsnaam verandermanager geworden als het zo moeilijk is? Ik had toch ook gewoon een vak kunnen leren…” Maar gelukkig, ik weet dat veranderen gewoon erg leuk is. Tenminste, als je weet hoe je het moet doen. Gelukkig, heb ik toch een vak geleerd: veranderaar.

Het is waar, veranderingen mislukken hopeloos!

Het is inderdaad waar, de meeste veranderingen mislukken hopeloos. De literatuur doet ons geloven dat circa 70% van de veranderingen mislukken. Ik snap dan zo’n reactie ook wel; alweer een verandering… En ik snap je emotie ook heel goed. De emoties die los komen zijn heel lastig. En vaak worden ze ook persoonlijk op de man gespeeld. Dat is pas ‘onder de gordel’ slaan.

Waar het in de regel al – in een vroegtijdig stadium – mis gaat bij veranderingen is dat we blijven praten in onduidelijkheden en vaagheden. Je medewerkers begrijpen je gewoonweg nog niet. Waarom moeten we veranderen? Met welk doel moeten we veranderen. Persoonlijk ben ik allergisch voor het woord ‘moeten’, maar dit woord wordt bij veranderingen te pas en te onpas ingezet.

Doe mij een lol en onthoud één ding: mensen kunnen en willen wel veranderen, maar ze willen niet veranderd worden. Lees eens mijn artikel over het doorbreken van de weerstand. Vele ogen zijn open gegaan… Kort gezegd: pas als mensen de Kennis hebben wat er gaat gebeuren en de Kunde eigen hebben gemaakt hoe zij dit moeten doen, pas dan kunnen zij de Keuze maken om te willen veranderen. Mist er één? Kansloos! Je hebt alle drie de K’s nodig.

Heb ik nu de eerste overtuiging gepareerd? En, hoe voelt dat, dat (mentale) veranderen? Krijg je al zin in een verandering?

Voor de tweede overtuiging heb ik iets meer tijd nodig. Ik zal dus niet gelijk alles in dit artikel verklappen, het zal wel een reeks artikelen worden. Houd dus mijn blog in de gaten. Ben je geabonneerd op onze nieuwsbrief? Dan komen ze automatisch in je mailbox en kun je rustig afwachten op de volgende nieuwsbrief.

Maar ik heb beloofd alvast de eerste stap van een goede voorbereiding uit de doeken te doen en belofte maakt schuld. Nog even doorlezen dus.

Urgentie!

Veel veranderingen worden ingezet omdat de leider een nieuw boek heeft gelezen en “dat moeten wij ook doen!” Heb je dat woord moeten weer… We springen direct op de zeepkist en verkondigen de verandering. En het eerste wat medewerkers denken: “Waarom?” En dit blijkt een zeer terechte vraag. Als mensen helder krijgen waarom ze moeten veranderen, zijn ze al dichtbij de startlijn.

Het waarom van veranderen heeft twee componenten in zich: de harde kant en de zachte kant. De harde kant van het waarom is gebaseerd op feiten: als we dit niet doen, dan gaan we failliet. Of gaan we niet voldoen aan de regelgeving en worden we beboet. Of gaan we…. Vul zelf maar in. Het is een logische redenering die verstandelijk te begrijpen is. Dit is nog niet zo’n lastige, toch?

De tweede is iets lastiger: de zachte kant van de verandering vereist enige empathie van jou als leider. Je moet je in kunnen leven in de wereld van je medewerkers. Wat gaat dit voor hen betekenen? Waar zit voor hen de angst? Wat moeten zij los gaan laten? Wat worden zij daar beter van? Wat is de spreekwoordelijke pot met goud aan het einde van de verandering? Je hoeft hier niet meteen aan geld te denken. Ook aspecten als zingeving spelen een belangrijke rol in de zachte kant.  Mocht je nu denken: “mijn empathie is aan de lage kant”, ga dan vooral rustig eens het gesprek aan met de medewerkers. Vraag ze hoe zij zich dit voor hun zien. En mocht je dit ook lastig vinden, dan mag je mij altijd even bellen en kom ik je graag helpen.

Pas als je beide aspecten van de urgentie helder hebt, pas dan mag je op de zeepkist gaan staan. En geen seconde eerder. En als je dat ook nog eens pakkend en inspirerend over de bühne weet te krijgen, heb je de medewerkers al vlot aan de startlijn staan om vol gas te geven.

De eerste stap heb je genomen. Je hebt de urgentie benoemd en de medewerkers staan aan de startlijn. In de volgende artikelen neem ik je mee in het veranderproces. Ook daar zitten nog genoeg valkuilen om alsnog onderuit te gaan.

In ieder geval alvast heel veel succes met het uitwerken van de urgentie.

Benno Rijpkema
coach, veranderaar en partner Onbezorgd Ondernemen