FAQ: Hoe krijg ik het ziekteverzuim naar beneden?

FAQ:
Mijn organisatie heeft een ziekteverzuim van meer dan 4%. 
Hoe krijg ik het verzuim naar beneden?

Als adviseur krijg ik vaak de vraag: “Hoe krijgen we ons verzuim structureel naar beneden?” Ik begin dan vaak met een uitleg wat verzuim eigenlijk is en waardoor het veroorzaakt wordt.

Mensen verzuimen voornamelijk wanneer ze teveel hebben gegeven. Door te verzuimen maken ze tijd om de balans tussen geven en nemen te herstellen. Het verzuim duidt dus op een verstoring in de balans tussen geven en nemen. De balans tussen geven en nemen is één van de wortels van een organisatiesysteem.

Wanneer we praten over een enkel verzuimgeval, ligt de oorzaak vaak bij de persoon zelf. Wellicht is een ongezonde leefstijl de oorzaak van het verzuim, of iets uit de familie- en gezinsdynamiek.
 Als manager of directeur zijn wij gewend om per geval te kijken naar verzuim. Hierdoor zien we het totale beeld vaak niet meer. En doordat we het totale beeld niet overzien, ligt het dan snel aan de persoon zelf. Een cirkelredenering.
Wij kunnen er toch niks aan doen dat hij een ongeluk heeft gehad?” of “Wij kunnen er toch niks aan doen dat die man een herseninfarct heeft gehad?” zijn de standaardreacties die wij krijgen.

Zodra we het individuele geval loslaten en uitzoomen om naar het geheel te kijken, zien we hele andere dingen. Dan zien we ineens dat het verzuim organisatiebreed boven de 4% is uitgekomen. Zodra het verzuim boven de 4% uitkomt, spreken we over een structureel verzuim. De oorzaak van het verzuim komt dan hoogst waarschijnlijk ergens anders vandaan. Dit geldt dus ook voor de mensen die een been breken of een ongeluk krijgen. Want hoe kan het dat de persoon een ongeluk heeft gehad? Niet goed opgelet in het verkeer? En hoe komt dat?

Wanneer het ziekteverzuim dus boven de 4% komt, is er sprake van een probleem in het fundament van de organisatie; de wortels van het organisatiesysteem. Mocht dat in jouw organisatie het geval zijn, stel jezelf dan eens de volgende vragen:

  • Heeft mijn organisatie een helder bestaansrecht? (In de regel is dit niet niet meer dan 2 zinnen lang)
  • Zo ja, is het bestaansrecht dan ook bij iedereen duidelijk? 
Snappen de mensen waaraan zij werken? En past dit ook bij hun eigen bestaansreden?
  • Wordt de ordening goed ingevuld? 
Welke wijze van sturing geven wij aan de medewerkers?
    Onderzoek toont aan dat sturing op de Angelsaksische wijze (ook wel Newtoniaans of directief genoemd) onbalans tot gevolg heeft. De manager vraagt (of eist?) steeds meer en controleert voortdurend. Van vertrouwen is geen sprake. De mensen zitten gevangen en angst regeert. Angst is stress en stress zorgt er uiteindelijk voor dat de energie stagneert en dat veroorzaakt uiteindelijk symptomen als bijvoorbeeld ziekte.
  • Waar concentreert zich het verzuim? Is het een specifieke afdeling of is het organisatiebreed?
  • Zijn de kaders helder waarbinnen de medewerkers moeten functioneren? Of is er veel onduidelijkheid en zwemmen ze?
  • Heeft iedereen een gevoel dat ze een goede bijdrage kunnen leveren aan het bestaansrecht?
  • Zijn er markante momenten geweest in de geschiedenis van het organisatiesysteem? Zijn de medewerkers, of de afdeling, daarbij betrokken geweest? Of hun voorgangers? Zijn ze wellicht trouw aan iets wat in het verleden is gebeurd? En wat nu mogelijk om erkenning vraagt in plaats van wegstoppen onder het vloerkleed?

Kortom, verzuim is dus niet zomaar even op te lossen met een een vitaliteitsplan of sturen op de eigen verantwoordelijkheid. Verzuim is een serieus symptoom dat de organisatie in onbalans is. Dat vraagt om nader onderzoek in de wortels van het organisatiesysteem. En als deze wortels weer in balans zijn, verdwijnt het hoge verzuim als sneeuw voor de zon.

Wil je meer informatie wat Onbezorgd Ondernemen kan doen voor jouw organisatie? Neem dan contact op via telefoonnummer (06) 51 31 10 19 of stuur een mail naar info@onb-ond.nl.

PS.
Er zijn ook andere soorten van verzuim die vaak wat minder zichtbaar zijn, maar die wel als functie hebben om de balans tussen geven en nemen te herstellen. Voorbeelden hiervan zijn ‘de kantjes er vanaf lopen’, een 9-5 mentaliteit, geen stap extra doen. Maar ook diefstal van de werkgever is een vorm om de balans tussen geven en nemen te herstellen. Als je alles bij elkaar optelt, is er veel verlies van productiviteit en geld in een organisatie. Het loont dus zeker om wat aan je verzuim te gaan doen!

Houd je van stress? Nee? Doe er wat aan!

Pak problemen aan zolang ze nog klein zijn.

slapeloosDe laatste tijd staan de media vol met ‘stress artikelen’. Het is een hot onderwerp en toch al zo oud als de weg naar Rome (en ouder…). RTL nieuws schrijft dat stressverzuim van 4 maanden ongeveer € 20.000,- kost. Neem maar gerust het dubbele; wat denk je van al het werk dat overgenomen moet worden, de bedrijfsarts die ingeschakeld moet worden, de klanten die geen gehoor krijgen, de manager die verzuimgesprekken moet gaan voeren, etc. Het hele circus komt in beweging.

Stress is een lichamelijke reactie op een overspannen toestand in je mentale wezen. Je lichaam is alleen maar bezig met energie verliezen, hormoonspiegels aan het oppompen en het totale fysieke gestel aan het uithollen. Je lichaam geeft aan alle kanten al signalen af, maar die signalen worden vanuit angst eraan toe te geven zelden gehoord. En uiteindelijk leidt langdurige stress tot uitval: opgebrand of burn-out. En dan zijn de meesten ook nog verbaasd als het hen overkomt.

Let deze week (en de rest van je leven) graag op de signalen die het lichaam je geeft. Zit je lekker in je vel? Of heb je pijntjes hier en daar? Hoofdpijn, rusteloosheid, slecht slapen? Neem deze signalen serieus en bouw rustmomenten in. Kijk anders nog eens even naar het artikel over de herfst. Over de rand gaan met stress is een serieus probleem, neem het dan ook graag serieus en zorg ervoor dat je energie op niveau blijft.

Als jij je herkent in stress problemen, neem dan contact op. Ik kijk graag even met je mee hoe je zo snel mogelijk weer in jouw rust en energie komt.

Benno Rijpkema
Mens- en organisatieontwikkelaar.